Stanisław Dróżdż

Hour Glass
1968

Urodzony w 1939 roku w Sławkowie. Zmarł w 2009 we Wrocławiu. W latach 1959–1964 studiował na Wydziale Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Dyplom uzyskał w 1979 roku – na podstawie opracowanej i wydanej przez siebie książki Poezja konkretna. Wybór tekstów polskich oraz dokumentacja z lat 1967–1977.

Stanisław Dróżdż spędził dzieciństwo w Sosnowcu. W roku 1959 rozpoczął studia polonistyczne we Wrocławiu. W 1967 zainteresował się poezją konkretną; był jej twórcą, a także organizatorem sesji naukowych oraz wystaw poświęconych tej problematyce. Od 1971 współpracował z galerią Foksal w Warszawie. Jako poeta debiutował w 1964, publikując tradycyjne wiersze w Informatorze Klubu Młodzieży Artystycznej ZSP „Arka. W 2001 roku został laureatem nagrody Fundacji Nowosielskich, w 2003 roku reprezentował Polskę na 50. Biennale Sztuki w Wenecji.

Konsekwentna i spójna twórczość Dróżdża, pełna ascezy i radykalizmu z jednej strony oraz asocjacyjno-semantycznej profuzji z drugiej, stanowi wyjątkową wartość w pejzażu polskiej sztuki drugiej połowy XX wieku. […]

Artysta z pojedynczych słów, liczb, liter, znaków graficznych stworzył nową jakość wizualną i znaczeniową, dążąc do zawarcia maksimum otwartej na asocjacje treści w zredukowanej do plastycznego minimum formie. Ów minimalizm formy, jak i charakterystyczna dla prac Dróżdża sprowadzona do bieli i czerni paleta, ewokuje charakterystyczne dla drugiej połowy lat 60. tendencje. Są one w dużej mierze wynikiem doświadczania nabrzmiałej oczywistością, obrazowej rzeczywistości. Stąd konieczność odrzucenia sfetyszyzowanej, odwołującej się tylko do jej wizerunku wizualności. […]

Jednym z charakterystycznych dzieł Stanisława Dróżdża jest cykl prac z przedstawieniami wpisanych w kształt klepsydry 54 wariantów kompozycji złożonych ze słów: ›było, ›jest‹, ›będzie‹. Ta praca o temporalnym charakterze, wyrażona słowami odnoszącymi się do czasu, ale i wpisaniem owych słów w kształt klepsydry, genialna w swej prostocie i wymowie, przywołuje na myśl treści wanitatywne oraz egzystencjalne zarazem. Jedna z kompozycji, zrealizowana w przestrzeni publicznej, na elewacji bunkra – siedziby Muzeum Współczesnego Wrocław – stanowi kwintesencję podsumowującą znaczeniowe ciągi poszczególnych wariantów. Oto na osi czasu, wyrażonej poprzez klepsydrę, przyszłość (›będzie‹) przesącza się przez wąską talię krotochwilnej teraźniejszości (›jest‹), aby rozpłynąć się wraz z upływem czasu w coraz szerszej przeszłości (›było‹).‹ (Sylwia Świsłocka-Karwot)

Kolekcja sztuki współczesnej Dolnośląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych 2004–2011, red. D. Monkiewicz, Wrocław 2012, wyd. Muzeum Współczesne Wrocław, s. 108–113.

 

    Exhibition view Muzeum Współczesne Wrocław. Photo: Małgorzata Kujda
    Stanisław Dróżdż: ›Hour Glass‹, 1968. Photo: Małgorzata Kujda