Joanna Rajkowska

Maja Gordon jedzie do Chorzowa
2006
Film, 30min

Maja Gordon wyjechała z Polski w roku 1957, 11 lat przed masowym exodusem polskich Żydów. Miała 10 lat. Mieszka w Amsterdamie. Nigdy nie nauczyła się dobrze mówić po holendersku. Mówi po hebrajsku, polsku i angielsku. Jest artystką, ale niewiele pracuje. Celebruje życie, mieszka w wielkiej, pięknej pracowni w centrum Amsterdamu, opiekuje się umierającymi na AIDS przyjaciółmi, urządza żydowskie i katolickie święta dla swoich znajomych. Gotuje i to świetnie. Mówi o sobie: I am a food processor. Ogląda nocami filmy. Rozmawia przez telefon, głównie po hebrajsku. Wśród jej najbliższych przyjaciół jest wielu polskich artystów. Wydaje się, że Polska kojarzy się jej w pierwszym rzędzie z krajem, w którym naprawdę można poczuć i zrozumieć siebie, a także powrócić do twórczego życia. Jest tam kochana i celebrowana.
W 2006 roku Maja Gordon postanowiła odbyć podróż do miejsca swego urodzenia – na Śląsk, do Chorzowa, a potem do miasta jej wczesnego dzieciństwa – do Gliwic. Jest to pierwsza podróż na Śląsk od czasów emigracji w 1957 roku, a zarazem powrót, który miał pozwolić jej podjąć ostateczną decyzję o zamieszkaniu w Polsce na dłużej. Joanna Rajkowska (›Rajka‹), jej bliska przyjaciółka, postanowiła tę podróż sfilmować. Z powodu filmu Maja wynajęła w Warszawie mieszkanie i została w Polsce przez parę miesięcy. Dziwna relacja łącząca te dwie kobiety stanowi strukturalną oś filmu.
Eksperyment skończył się gorzkim rozczarowaniem. ›Wcale takiego filmu nie chciałam zrobić. Jestem… nie wiem… jestem bardzo przerażona. Ja siebie, jak to się mówi, ja się obnażam […] I nie ma przyczyny na te moje obnażania‹. Maja stwierdziła również, że nie jest w stanie do Polski powrócić i zamieszkać w tym kraju. Mimo całego przywiązania na wiele sposobów stał jej obcy.’Maja Gordon jedzie do Chorzowa to film o niemożliwości powrotu, o rozczarowaniu. I o tym, że historii nie da się cofnąć.‹ (Joanna Rajkowska)

Joanna Rajkowska (ur. 1968) mieszka i pracuje w Londynie.

    Joanna Rajkowska: ›Maya Gordon Goes To Chorzów‹ 2006, Video, 30 min
    Joanna Rajkowska: Maya Gordon Goes To Chorzów 2006, Video, 30 min, Photo: Małgorzata Kujda